Τι κοινό μπορεί να έχουν ένα βιβλίο που τυπώθηκε το 1987, εκατομμύρια παλιά emails μιας χρεοκοπημένης αεροπορικής εταιρείας και ένας τεχνικός που εργάζεται στην ίδια επιχείρηση εδώ και 25 χρόνια;
Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, ίσως πολύ περισσότερα απ’ όσα φανταζόμαστε.
Τις τελευταίες εβδομάδες εμφανίστηκαν δύο ιστορίες που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν εντελώς διαφορετικές.
Στην πρώτη, εταιρείες που αναπτύσσουν AI αγοράζουν παλιά βιβλία, τα αποσυναρμολογούν ώστε να μπορούν να σαρωθούν μαζικά και μετατρέπουν το περιεχόμενό τους σε ψηφιακά δεδομένα και μετά τα καταστρέφουν.
Στη δεύτερη, η Google προσέφερε 10 εκατομμύρια δολάρια για 34 χρόνια δεδομένων της Spirit Airlines, στο πλαίσιο της διαδικασίας πτώχευσης της αμερικανικής αεροπορικής εταιρείας.
Η συμφωνία αφορά έναν τεράστιο όγκο εταιρικών δεδομένων: περίπου 100 εκατομμύρια emails, εκατοντάδες εκατομμύρια records από Microsoft Teams, εκατομμύρια αρχεία από OneDrive και SharePoint, καθώς και δεδομένα από HR, operations, finance, ακόμη και source code.
Γιατί όμως οι εταιρείες που βρίσκονται στην αιχμή της Τεχνητής Νοημοσύνης ενδιαφέρονται τόσο πολύ για παλιά βιβλία και τα emails μιας αεροπορικής εταιρείας;
Η απάντηση ίσως μας λέει πολλά για το πού πηγαίνει η επόμενη φάση του AI.
Τα τελευταία χρόνια μάθαμε να θεωρούμε τα δεδομένα σχεδόν ανεξάντλητα.
Σαρώνοντας το internet τα σύγχρονα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης είχαν πρόσβαση σε δισεκατομμύρια ιστοσελίδες, άρθρα, forums, βιβλία, social media posts, επιστημονικές εργασίες και δημόσια έγγραφα και σε αυτά τα δεδομένα εκπαιδεύτηκαν.
Μόνο που τώρα έχουμε ένα καινούριο πρόβλημα: ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος του Internet γράφεται από τα ίδια τα μοντέλα. Κείμενα δημιουργούνται από AI, ξαναγράφονται από AI, μεταφράζονται από AI, συνοψίζονται από AI και στη συνέχεια δημοσιεύονται ξανά online.
Και κάπως έτσι, μέσα σε έναν κόσμο με περισσότερα δεδομένα από ποτέ, η πληροφορία για την οποία γνωρίζουμε ότι δημιουργήθηκε από ανθρώπους αρχίζει να αποκτά μια καινούρια ιδιότητα:
Σπανιότητα.
Ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1985 έχει επομένως ένα πολύ ενδιαφέρον χαρακτηριστικό. Ξέρουμε ότι δεν γράφτηκε από το ChatGPT. Πέρασε πιθανότατα από συγγραφέα, επιμελητή και εκδότη. Έχει συγκεκριμένη προέλευση και περιέχει ανθρώπινη γνώση η οποία σε πολλές περιπτώσεις είτε δεν υπάρχει καθόλου online είτε υπάρχει μόνο αποσπασματικά.
Η ιστορία της Spirit Airlines μας δείχνει μια διαφορετική εκδοχή του πιο πάνω.
Ένα αρχείο 34 χρόνων λειτουργίας μιας αεροπορικής εταιρείας δεν περιέχει μόνο πληροφορίες για αεροπλάνα, πτήσεις και επιβάτες. Περιέχει προβλήματα που παρουσιάστηκαν, αποφάσεις που πάρθηκαν, emails μεταξύ συναδέλφων, oικονομικές διαδικασίες, λάθη και διορθώσεις.
Εκατομμύρια μικρές αλληλεπιδράσεις που καταγράφουν όχι απλώς τι γνωρίζει μια επιχείρηση, αλλά πώς λειτουργεί μια επιχείρηση. Αυτή είναι πληροφορία που δεν μπορείς να βρεις στο διαδίκτυο επειδή βρίσκεται σε emails, αρχεία Excel, συνομιλίες σε Teams και Slack, σε support tickets και στα διάφορα εργαλεία που χρησιμοποιεί μια εταιρεία.
Για πολλά χρόνια επαναλαμβάναμε τη φράση ότι «τα δεδομένα είναι το νέο πετρέλαιο». Χρησιμοποιήθηκε τόσο πολύ που σχεδόν έχασε το νόημά της. Στο καινούριο κόσμο τα πολλά δεδομένα δεν έχουν αξία αλλά τα μοναδικά δεδομένα. Δεδομένα που δεν υπάρχουν δημόσια, έχουν γνωστή προέλευση και δημιουργήθηκαν από πραγματικούς ανθρώπους που έκαναν πραγματική δουλειά. Όλα αυτά τα δεδομένα που μπορούν να διδάξουν σε ένα AI κάτι που δεν μπορεί να μάθει διαβάζοντας το Internet.
Και κάπου εδώ οι δύο αυτές περίεργες ιστορίες αρχίζουν να αφορούν και εμάς.
Μια κυπριακή εταιρεία που λειτουργεί εδώ και 20 χρόνια μπορεί να διαθέτει χιλιάδες τεχνικές αναφορές.
Μια ασφαλιστική εταιρεία μπορεί να διαθέτει δεκαετίες πραγματικών περιπτώσεων claims.
Μια εταιρεία software μπορεί να διαθέτει δεκαπέντε χρόνια support tickets που περιγράφουν πραγματικά προβλήματα και τον τρόπο με τον οποίο λύθηκαν.
Ένα μεγάλο μέρος αυτών των δεδομένων μπορεί σήμερα να βρίσκεται ξεχασμένο σε κάποιο SharePoint, σε ένα παλιό ERP, μέσα σε emails ή σε folders που κανείς δεν έχει ανοίξει εδώ και χρόνια.
Ίσως λοιπόν η πρώτη ερώτηση που πρέπει να κάνει μια επιχείρηση όταν συζητά για AI να μην είναι:
«Πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το ChatGPT;»
Αλλά:
«Τι γνωρίζει η εταιρεία μας που δεν μπορεί να γνωρίζει κανένα δημόσιο AI;»
Η γνώση που δεν υπάρχει σε κανένα database
Υπάρχει όμως και μια τρίτη κατηγορία γνώσης. Δεν βρίσκεται ούτε στα παλιά βιβλία, ούτε στα emails, ούτε στο SharePoint, ούτε στο ERP.
Βρίσκεται μέσα στο κεφάλι των ανθρώπων.
Σε κάθε οργανισμό υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν πράγματα τα οποία δεν γράφτηκαν ποτέ σε κάποιο manual.
Αυτή είναι πραγματική εταιρική γνώση. Και πολλές φορές αντιλαμβανόμαστε πόσο πολύτιμη ήταν μόνο όταν ο συγκεκριμένος άνθρωπος φύγει.
Αυτό είναι ένα πρόβλημα εξαιρετικά δύσκολο να λύσουμε. Μπορούμε να γράψουμε manuals και διαδικασίες, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο να μεταφέρουμε σε αυτά ολόκληρη την εμπειρία ενός ανθρώπου.
Σήμερα, όταν μια επιχείρηση αρχίζει να συζητά για AI, η συζήτηση πολύ συχνά ξεκινά από το ποιο εργαλείο να χρησιμοποιήσουμε ή αν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε agents.
Ίσως όμως ξεκινάμε από το τέλος.
Η AI στρατηγική ενός οργανισμού πρέπει να ξεκινά από πολύ πιο βασικές ερωτήσεις.
Μόνο τότε έρχεται η επόμενη ερώτηση:
Τι μπορεί να κάνει το AI με όλα αυτά;
Στην Cocoon Creations βοηθούμε οργανισμούς να εξετάσουν πώς μπορούν να αξιοποιήσουν πρακτικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, ξεκινώντας από τις πραγματικές ανάγκες, τις διαδικασίες και τη γνώση που ήδη διαθέτουν. Αν θέλετε να συζητήσουμε τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για τη δική σας επιχείρηση, επικοινωνήστε μαζί μας.
Μιχάλης Στρούθος
Cocoon Creations
